Topic : 5 Centers ของศูนย์อนามัยที่ 4
 
Link รายละเอียดของหัวข้อที่เกี่ยวข้อง
บทบาทศูนย์อนามัย (Role)
ศูนย์อนามัย ได้ัรับ Mandate จาก กรมอนามัย/กสธ. ให้ทำบทบาท
  1. บทบาท Regulator โดยทำหน้าที่ Health System Governance ในส่วนของการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมของเขต 4,5 ซึ่ง ใน 6 Building Block ใน Health system Framework 2007 กำหนดประเด็นที่สำตัญของ Health System Governance ไว้ 6 เรื่องได้แก่ Inteligence & Oversight , Design System , Policy Guidance , Collaboration and coalition Building , Regulation ,Accountibility.
  2. บทบาทของ Supporters โดย
    1. สนับสนุน Regulator & Purchaser ได้แก่ เขต,สสจ.,สสอ.สปสช.เขต ในด้าน ข้อมูล สถานการณ์ ความรู้ ข้อเสนอแนะ เพื่อใช้ในการ วางแผนยุทธศาสตร์ กำหนดทิศทาง และตัดสินใจ
    2. สนับสนุน Provider ได้แก่ สถานบริการสาธารณสุข ท้องถิ่นในส่วนที่ให้บริการสาธารณะ (Provider) ในด้าน ข้อมูล ความรู้ สถานการณ์ ข้อเสนอแนะ รูปแบบบริการ เทคโนโลยี เพื่อใช้ในการแก้ปัญหาสาธารณสุขของพื้นที่
  3. บทบาทของ Provider เพื่อสร้่างรูปแบบบริการควบคู่กับการให้บริการ
WHO โดย WHO 2007 ได้กำหนด 6 Building block ใน Health System Framework
System Building Block บทบาทของศูนย์อนามัย
Service Delivery การประเมินมาตรฐานต่างๆของกรมอนามัย เพื่อรับรองคุณภาพการบริการ ได้แก่ มาตรฐานสายใยรักแห่่งครอบครัว , มาตรฐานโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ (HPH) มาตรฐานบริการที่เป็นมิตรสำหรับวัยรุ่น (YFHS) เป็นต้น
Health Workforce การฝึกอบรมบุคลากรสาธารณสุข ทั้งที่ขึ้นตรงต่อกระทรวงสาธารณสุข หรือที่ขึ้นตรงต่อกระทรวงอื่น หรือท้องถิ่นที่ทำงานเกี่ยวกับงานสาธารณสุข
Information การเป็นแหล่งข้อมูลข่าวสารของเขต เพื่อสนับสนุนทุก Actors ในระบบสาธารณสุข ไม่ว่าจะเป็น Regulator , Provider หรือ Purchaser
Medical Product,Vaccine & Technology การผลิตและพัฒนานาองค์ความรู้ รูปแบบบริการ หรือเทคโนโลยีต่างๆ เพื่อให้Provider ใช้สำหรับแก้ปัญหาสาธารณสุขในพื้นที่ หรือเพื่อให้การทำงานมีประสิทธิภาพเกิดประสิทธิผล
Finnacing การศึกษาชุดสิทธิประโยชน์ (Benefit Package) ในด้านการส่งเสริมสุขภาพ เพื่อให้ทราบถึงความคุ้มค่า คุ้มทุน และเลือกสิทธิประโยชน์ที่ประโยชน์สูงประหยัดสุด
Leadership/ Governance การอภิบาลระบบส่งเสริมสุขภาพ โดยให้ระบบทราบภาพรวมของระบบอย่างรู้แจ้ง ออกแบบระบบ ชี้นำนโยบาย ประสานงานและสร้างเอกภาพให้ระบบ การกำกับติดตาม และให้ทุก Actors ในระบบสุชภาพมีความรับผิดชอบต่อสาธารณะ (Accountability)
พัฒนา Function เพื่อรองรับ Role
  1. PAHO (Pan America Health Office) ได้กำหนด Function ที่จำเป็นสำหรับการสาธารณสุข (Public Health) ไว้ 11 ประการในปี 2002 เรียก 11 EPHF (Essential Public Health Function)
  2. กรมอนามัยได้กำหนด Function ที่ถือว่าเป็น Function หลักของกรมอนามัยไว้ 6 ประการประมาณปี 2549 เรียกว่า 6 Key Function ได้แก่ Surveillance , M&E , R&D ,Consumer Protection ,Provider Support , Funder Alliance ซึ่งส่วนนี้สามารถ Modified เพื่อให้ครอบคลุม 11 EPHF ได้ เพื่อจะได้ไม่สร้างคำใหม่ที่ไม่คุ้นเคยสำหรับคนกรมอนามัย
สร้าง ฺBody เพื่อรองรับ Function.
เพื่อให้สามารถทำ 6 Key Function (Add EPHF) ศูนย์ ต้องพัฒนาให้เป็นศูนย์กลางของเขตใน 5 เรื่อง และจำเป็นต้องสร้าง Body เพื่อเป็น Focal Point ในการบริหารจัดการ เพื่อให้สามารถเป็นศูนย์กลางของเขตได้  Center ทั้ง 5 ประกอบด้วย (ดูรูปประกอบ)
  1. Service Center (วงกลมอยู่ตรงกลาง) ภายใต้ความเชืื่อที่ว่า การปฏิบัติจะทำให้รู้จริง และการรู้จริงจะเป็นพื้นฐานของ ข้อมูล ความรู้ ข้อเสนอแนะ และการฝึกอบรม
  2. Information Center (วงกลมอยู่ล่างสุด) ข้อมูลข่าวสาร ถือเป็นฐานของทุกเรื่อง และการจะเป็นศูนย์กลางของข้อมูลเกี่ยวกับ การส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมของเขตได้ ต้องพัฒนาทั้งทางด้าน
    • System
    • Database
    • Network ที่ เร็ว แรง ปลอดภัย
  3. Research Center (วงกลมด้านซ้าย) โดย
    • จัดการระบบการวิจัยพัฒนาที่เกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมภายในเขต
    • เป็นศูนย์รวมของการเก็บงานวิจัยต่างๆที่ทำทั้งในเขต นอกเขต โดยเน้นหนักงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับบทบาทหน้าที่ของศูนย์อนามัย
    • ทำการวิจัยพัฒนาเอง โดยเน้นการวิจัยแบบ Multi Center Research โดยภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วม
  4. Training Center(วงกลมด้านขวา) เป็นศูนย์กลางของการฝึกอบรมบุคลากรที่ทำงานเกี่ยวข้องกับระบบการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม โดยเป็น Training Center ทั้ง
    • Actual Training Center เน้นในส่วนของการพัฒนา Psychomotor Domain (ต้องฝึกปฏิบัติ)  หรือ Attitute Domain
    • Virtual Training Center การเรียนรู้ผ่านทาง Web หรือสื่อ Digital ต่างๆ ซึ่งการพัฒนาในส่วนของ Cognitive Domain สามารถใช้วิธีการดังกล่าวได้
  5. Advocacy Center (วงกลมด้านบนสุด) การจะให้ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายแก่ Regulator หรือ Purchaser หรือข้อเสนอแนะเพื่อปรับปรุงผลการปฏิบัติงานของ Provider ถือเป็นเรื่องที่ยากที่สุด  เพราะ
    • ต้องมาจากองค์กรที่ปฏิบัติจนรู้จริง (Service Center)
    • มีความเป็นสถาบันทางวิชาการที่ี่น่าเชื่อถือ สังเคราะห์ข้อเสนอแนะ อิงข้อมูลเชิงประจักษ์ (Evidence base) และประสบการณ์ ซึ่งได้จาก Information & Research Center ที่น่าเชื่อถือ
    • มีลูกศิษย์มาก เพราะอาจารย์พูดหรือแนะนำอะไร ลูกศิษย์มักจะฟัง (Training Center)
** หมายเหตุ หน่วยงานที่เป็นสถาบัน (institute) จะต้องทำหน้าที่เพื่อเป็น ศูนย์กลางของทั้ง 5 เรื่องดังกล่าว จึงเรียกว่า institute Function.
ตารางเปรียบเทียบการทำงานของ องค์กร กับอวัยวะ (Role , Function , Body
Body (Anatomy)
Physiology (สรีรวิทยา)
Function
Role

ร่างกาย
(ตับอ่อน)

  • ส่วนของต่อมมีท่อ สร้างน้ำย่อย
  • ย่อยอาหาร
  • Exocrine gland
  • ส่วนของต่อมไร้ท่อ สร้างฮอร์โมน
  • ควบคุม Carbohydrate metabolism
  • Endocrine gland
องค์กร
(ศูนย์อนามัยที่ 4)
  • Service Center (ทั้งพัฒนารูปแบบ และบริการ)
  • Health Promotion Env Service
  • People Protection.
  • Alliance ,
  • Collaboration
  • Regulate.
  • Information Center ของเขต
  • Surviellance ,M&E
  • R&D
  • Provider Support.(Data & Information)
  • Inteligence & Oversight
  • Accountability
  • Research Center ของเขต
  • Surveillance & Risk Communicate
  • R&D
  • M&E ในส่วนของ Evaluation.
  • Provider support (Knowledge)
  • Inteligence & Oversight
  • Design System
  • Policy Guidance
  • Regulate
  • Accountability
  • Training Center ของเขต
  • Provider support (Policy and planning,Training, Service,Reduce impact of Emergency & disaster)
  • Inteligence & Over sight
  • Advocacy Center ของเขต
  • Surviellance ,M&E
  • R&D
  • Provider Suppoer (ข้อมูล ความรู้ สถานการณ์ ข้อเสนอแนะ)
  • Policy Guidance
  • Design System
  • Regulate
  • Accountability.