HPH Standard รพ.สวนผึ้ง
Topic : Environmental Health Accreditation (EHA) สำหรับ อปท.
  1. มาตรฐานเป็นอย่างไร
  2. แนวทางการพัฒนาเป็นอย่างไร
  3. ขั้นตอนการประเมินเป็นอย่างไร
  4. การส่งประเมินผ่าน Web
  5. เกณฑ์การผ่านประเมิน
  6. จะเตรียมระดับจังหวัดและระดับเขตอย่างไร
  7. เอกสารอ้างอิง

มาตรฐานเป็นอย่างไร 

EHA แบ่งเป็น 7 องค์ประกอบตาม MBNQA หรือ PMQA
มาตรฐาน EHA ประกอบด้วย 7 องค์ประกอบล้อตาม MBNQA หรือ PMQA เนื่องจากมาตรฐานของการจัดการขององค์กรปกครองท้องถิ่น ประกอบด้วย 4 ด้าน ซึ่งหัวข้อของมาตฐาน จะเกี่ยวกับการนำองค์กร การวางแผน ประชาชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย การบริหารทรัพยากร รวมถึงบุคลากร และการเงินการคลัง การวัดผลการติดตามกำกับ บริการสาธารณะ เมื่อทำการ Re arranage หัวข้อใหม่มาตรฐาน 4 ด้าน ให้เข้าไปในองค์ประกอบของ PMQA ได้เป็น
  1. เกี่ยวกับการนำองค์กร ไปอยู่หมวด 1 
  2. เกี่ยวกับเรื่องการบริหารจัดการ ไปอยู่ หมวด 2
  3. เกี่ยวกับการวิเคราะห์ลูกค้าและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ไปอยู่หมวด 3  
  4. เกี่ยวกับการวัดการวิเคราะห์และการจัดการความรู้ ไปอูยู่หมวด 4
  5. การบริหารทรัพยากรบุคคลไปอยู่หมวด 5 
  6. นำเรื่องการบริการสาธารณะในส่วนของบริการอนามัยสิ่งแวดล้อม 9 ประเด็นหลัก 20 ประเด็นย่อย (ที่จริงน่าจะมี 24 ประเด็นย่อยเนื่องจาก ประเด็นย่อย การจัดการสุขาภิบาลอาหารในสถานที่จำหน่ายและสะสมอาหาร แบ่งย่อยอีกเป็น 3 คือ ในร้านอาหาร ในโรงอาหาร และในสถานที่สะสมอาหาร การจัดการสุขาภิบางอาหารในตลาด แบ่งย่อยอีกเป็น 3 คือ ตลาดสด ตลาดนัด แผงลอย ส่วน) ไปอยู้ หมวด 6
  7. ผลลัพธ์ของแต่ละกระบวนการย่อยไปอยู่ หมวด 7
Category
Title
คะแนนเต็ม
10000
การนำองค์กร
100
20000
การวางแผนยุทธศาสตร์
100
30000
การให้ความสำคัญกับผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
100
40000
การวัด การวิเคราะห์ และการจัดการความรู้
100
50000
การมุ่งเน้นทรัพยากรบุคคล
100
60000
การบริหารกระบวนการ
100
70000
ผลลัพธ์ของแต่ละ ประเด็นย่อย
100
รวม
700

แนวทางในการพัฒนาตามมาตรฐาน EHA
  1. ศึกษา/ทำ แบบประเมินตนเองตามมาตรฐาน EHA และศึกษาระบบการให้คะแนน (Scoring system) โดยศึกษาหมวดที่ 1-5 ซึ่งจะถูกประเมินโดย Core team ในส่วนของหมวดที 6 ก็ให้เลือกประเด็นย่อยที่มีความพร้อมที่สุด เพื่อดำเนินการตาม Flow chart
  2. ทำ Gap Analysis ระหว่าง มาตรฐาน กับ การปฏิบัติจริง ส่วนต่างระหว่าง มาตรฐาน กับการปฏิบัติจริง คือโอกาสพัฒนา (Opportunity to Improvement หรือ OFI)
  3. วางแผนเพื่อปรับปรุงกระบวนการ เพื่อให้สอดคล้องกับข้อกำหนดตามมาตรฐาน และ
    • สามารถปิด Gap ที่ได้จากวิเคราะห์ตามข้อ 2
    • ทิศทางของการพัฒนาต้องไปในทิศทางของการบรรลุเข็มมุ่ง/เป้าประสงค์ / วิสัยทัศน์ / พันธกิจ ขององค์กร (Alingment)
  4. Implement แผนงาน/โครงการ/มาตรการ ให้มีการปฏิบัติจริงครอบคลุมทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยบูรณาการการดำเนินการให้เนียนเป็นเนื้อเดียวกันกับงานประจำของ อปท.
  5. ติดตามกำกับ ประเมินผล ใช้้ข้อมูลข่าวสารและกระบวนเรียนรู้เพื่อพัฒนาให้เกิดการปรับปรุงอย่างต่อเนื่องโดยอิงหลักฐานเชิงประจักษ์ (Evidence base) โดยการติดตามกำกับ ประเมินผล ต้องครอบคลุมในประเด็นของ
    • ติดตามกำกับว่าได้มีการดำเนินการตามกิจกรรมที่ได้กำหนดไว้หรือไม่
    • ติดตามกำกับและประเมินผล เครื่องชี้วัดทั้ง Process indicators และ Outcome indicators ที่เกี่ยวข้องกัย HPH
    • ติดตามกำกับและประเมินผล การบรรลุเครื่องชี้วัดระดับองค์กร (Organization-wide goal) หรือเข็มมุ่งขององค์กร ส่วนนี้คือส่วนที่จะเชื่อมโยงกับยุทธศาสต์ขององค์กรเพื่อการบรรลุวิสัยทัศน์ พันธกิจ
  6. ทำแล้วติดปัญหาให้ปรึกษา เจ้าหน้าที่ของสำนักงาน สาธารณสุข อำเภอ (สสอ.) ที่จะเป็นพี่เลี้ยงคอยเรียนรู้ร่วมไปกับ อปท.(ขอเน้นย้ำว่าเป็นการเรียนรู้ร่วมกัน ระหว่าง อปท.และเจ้าหน้าที่สาธารณสุข)
  7. อปท. ประเมินตนเอง โดยใส่คะแนนที่ได้ผ่าน web ถ้าคะแนนทุกหมวดผ่าน ร้อยละ 60  ให้ส่งเรื่องขอรับการประเมินผ่าน Web (ทีมจาก สสอ.ที่ถือเป็นพี่เลี้ยงให้ช่วยยืนยันว่าคะแนนที่ประเมินตนเองนั้นมีความใกล้เคียงกับความเป็นจริง)
  8. ทีมประเมินระดับจังหวัด ส่งทีมลงไปทำการประเมิน โดย
    • ถ้าคะแนนรวมน้อยกว่า 60 % (น้อยกว่า 420 คะแนน) แจ้งทาง อปท.เพื่อพัฒนาในส่วนขาด เพื่อพัฒนาตามเกณฑ์แล้ว แจ้งทีมประเมินเดิมพื่อประเมินเฉพาะในส่วนที่ขาดเท่านั้น
    • ถ้าคะแนนต่ำกว่าร้อยละ 60-79.9 % (420-559 คะแนน) ทีมประเมินจังหวัด ทำเรื่องเสนอศูนย์อนามัย เพื่อเสนอกรมอนามัยให้รับรองในระดับพื้นฐาน
    • ถ้าคะแนนตั้งแต่ร้อยละ 80 ขึ้นไป (คะแนน ตั้งแต่ 560 ขึ้นไป) ทำเรื่องเสนอศูนย์ เพื่อประสานทีมประเมินระดับเขต เพื่อดำเนินการต่อไป (การดำเนินการต่อไป มีตั้งแต่ตรวจสอบเอกสาร สอบถามทีมประเมิน หรืออาจจะต้องไปถึง พื้นที่ อปท.) ถ้าศูนย์เขตเห็นชอบคะแนน จะทำเรื่องเสนอกรมอนามัยให้การรับรองระดับเกียรติบัตรรับรอง

ขั้นตอนการประเมินเป็นอย่างไร 

การส่งประเมินผ่าน Web 

เมื่อเทคโนโลยีด้าน IT สะดวกขึ้น จึงคิดว่าน่าจะเพิ่มทางเลือกในการขอรับการประเมินผ่าน Web อีกทั้งมาตรฐาน EHA มุ่งเน้นให้ อปท. ที่ขอรับการประเมินได้เรียนรู้และพัฒนาไปพร้อมๆกับผู้ประเมิน ต้องยอมรับว่า ผู้ประเมินรู้เนื่องจากมีโอกาสไปเห็นการทำงานของหลายๆ อปท.จึงได้เรียนรู้  แต่โรงพยาบาลที่ทำเป็นผู้รู้แจ้ง เนื่องจากทำมากับมือ จึงมีแนวคิดว่า โรงพยาบาลที่ทำระบบคุณภาพ สามารถที่จะประเมินและให้คะแนนตนเองได้ แต่ที่ต้องพึ่งผู้ประเมินภายนอก หรือ External Audit เนื่องจากตามหลักธรรมาภิบาลที่ไม่ควรประเมินและรับรองตัวเองมากกว่า ประกอบกับเจตนาของมาตรฐานนี้ คือกระบวนการที่เปิดโอกาสให้เกิดการเรียนรู้  ผ่านสื่อต่างๆ ซึ่งการใช้ web site จะเป็นวิธีการเผยแพร่และเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพและต้นทุนต่ำ  และการที่มีประเด็นย่อยมากถึง 24 ประเด็นย่อย ก็เพื่อให้ อปท.สามารถเลือกได้อย่างหลากหลาย โดยไม่จำเป็นต้องพัฒนาให้้ครอบคลุมทุกประเด็นย่อย โดยเริ่มจากที่พร้อมๆ แล้วค่อยๆพัฒนาไปทีละประเด็นย่อย ในกรณีที่ส่งประเมินผ่าน Web site จะทำลายข้อจำกัดด้านระยะทาง ซึ่งการประเมินโดยทีมที่ใกล้ชิดพื้นที่มากที่สุด จะมีประสิทธิภาพและมีความเป็นไปได้มากที่สุด

เกณฑ์การผ่านประเมิน 

จะเตรียมระดับจังหวัดและระดับเขตอย่างไร 

  1. ประชาสัมพันธ์ เผยแพร่มาตรฐาน ให้กับ สสอ./สสจ./อปท. ผ่านทางสื่อต่างๆที่หลากหลาย
  2. ชี้แจงและอบรมเกี่ยวกับ แนวคิด กระบวนการ และแนวทางในการพัฒนาและการประเมิน ตามมาตรฐานต่างๆ (มีประเด็นย่อยมากถึง 24 ประเด็นย่อยเพื่อให้เลือก ไม่ใช่ให้ทำหมด)
  3. สร้างและพัฒนาทีมประเมินระดับจังหวัด โดยผ่านกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน จะใช้โอกาสเวลาลงไปประเมิน จะทำการอบรมทีมประเมินควบคู่กันไปด้วย) โดยทีมประเมินอาจจะเป็นทีมของ สสอ. หรือ สสจ. หรือ ศูนย์เขต ที่ผ่านการอบรมหรือเรียนรู้ร่วมกัน

เอกสารอ้างอิง 

  1. เอกสารแนะนำการดำเนินงาน การพัฒนาระบบบริการอนามัยสิ่งแวดล้อมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
  2. คู่มือการพัฒนาตามมาตรฐาน EHA
  3. คู่มือการประเมินตามมาตรฐาน EHA
  4. แบบประเมินมาตรฐาน  (9 ประเด็นหลัก/20 ประเด็นย่อย)
  5. ใบสมัคร
  6. แบบสรุปผลการประเมินมาตรฐาน
  7. คู่มือมาตรฐานฯ EHA กระบวนงานที่ 1  การจัดการสุขาภิบาลอาหาร
  8. คู่มือมาตรฐานฯ EHA กระบวนงานที่ 2  การจัดการคุณภาพน้ำบริโภค
  9. คู่มือมาตรฐานฯ EHA กระบวนงานที่ 3  การจัดการสิ่งปฏิกูล
  10. คู่มือมาตรฐานฯ EHA กระบวนงานที่ 4  การจัดการมูลฝอย
  11. คู่มือมาตรฐานฯ EHA กระบวนงานที่ 5  การรองรับภาวะฉุกเฉินและภัยพิบัติ
  12. คู่มือมาตรฐานฯ EHA กระบวนงานที่ 6  การจัดการเหตุรำคาญ
  13. คู่มือมาตรฐานฯ EHA กระบวนงานที่ 7  การจัดการกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ
  14. คู่มือมาตรฐานฯ EHA กระบวนงานที่ 8  การประเมินผลกระทบต่อสุขภาพ
  15. คู่มือมาตรฐานฯ EHA กระบวนงานที่ 9   การบังคับใช้กฎหมาย
  16. Baldrige Health care Criteria 2011-2012

    พรบ.หรือกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
  17. พรบ.การสาธารณสุข พ.ศ.2535
  18. พรบ.เทศบาล 2496 และแก้ไขเพิ่มเติม
  19. พรบ.องค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ.2537
  20. พรบ.กำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ.2542
  21. พรบ.อำนวยความสะดวกในการพิจารณาการอนุญาตของทางราชการ 2558
Environmental Health Accreditation (EHA ) สำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่่น
Copyright © 2012 Department of Health : Ministry of Public Health