ผู้อำนวยการศูนย์อนามัยที่ 5 น.พ.ชลทิศ อุไรฤกษ์กุล
    
 
Untitled Document
Topic : วัดมหาธาตุ อยุธยาวันที่ 8 ส.ค. 57 ถึง 8 ส.ค. 57
สร้างในสมัยอยุธยาตอนต้น เมื่อ พ.ศ.1917 ในรัชสมัยขุนหลวงพะงั่ว คงสร้างไม่เสร็จ และสร้างเสร็จในสมัยพระราเมศวร
ตั้งอยู่ริมบึงพระรามทางทิศตะวันออก เป็นวัดอารามหลวงที่พระมหากษัตริย์สร้างขึ้นเพื่อเป็นอารามหลวง เพื่อบรรจุพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้า ตามธรรมเนียมการสร้างวัดมหาธาตุที่เริ่มขึ้นที่เมืองนครศรีธรรมราชก่อน แล้วเป็นตัวอย่างของอณาจักรต่อมา เช่น เชียงใหม่ หริภุญชัย ลำปาง ศรีสัชนาลัย พิษณุโลก ละโว้ นครพนม สุพรรณบุรี นครปฐม เพชรบุรี ไชยยา
จากภาพจำลอง ตรงกลางคือองค์พระธาตุ และระเบียงคตรอบพระธาตุ ด้านขวาคืออุโบสถ ด้านซ้ายคือคือวิหาร    (ที่มาของภาพ - ภาพจำลอง วัดมหาธาตุ ถ่ายจากหนังสือ ท่องเที่ยวเรียนรู้กรุงศรีอยุธยา)
ภาพวัดมหาธาตุที่ถ่ายในสมัยรัชกาลที่ 5 ก่อนที่พังทลายลงมาในสมัยรัชกาลที่ 6 ประกอบด้วยปรางค์ประธาน มียอดนพศูลสูง 6 เมตร มีปรางทิศทั้ง 4 องค์ และปรางบริวารรวม 5 องค์ ที่บันไดถึงซุ้มองค์พระมหาธาตุหลังพนักบันได มีนาคราชองค์โตเท่าลำตาลเลื้อยลงมาแผ่พังพอน ตรงบัลลังก์ทั้ง 4 มุมมีครุฑ จตุโลกบาล โทวาริก รากษก พิราวะและยักษ์ 
ที่ด้านหน้ามีเรือสัญจรไปมา น่าจะเป็นบึงพระราม    (ที่มาของภาพ - จาก web site ถ่ายในสมัยรัชกาลที่ 5)
ภาพปรางค์วัดมหาธาตุปัจจุบัน  ได้พังลงมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 6 เหลือให้เห็นเพียงฐาน วันที ่20 ,25 สิงหาคม พ.ศ.2499 กรมศิลปากรได้ขุดกรุพบเครื่องทองและพระบรมสารีริกธาตุ จำนวน 22 รายการ (66 ชิ้น) สิ่งของดังกล้าวได้เก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติเจ้าสามพระยา อยุธยา   (ที่มาของภาพ - )
ในสมัยสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม (พ.ศ.๒๑๕๓-๒๑๗๑)พระปรางค์เคยพังลงมา
เกือบครึ่งองค์ถึงชั้นครุฑ ต่อมาสมเด็จพระเจ้าปราสาททองทรงบูรณะใหม่
โดยเสริมพระมหาธาตุให้สูงยิ่งขึ้น รวมเป็นความสูง 25 วา ดังปรากฏในพงศาวดารฉบับ
พระราชหัตถเลขาว่า“ศักราช ๙๙๕ (พ.ศ.๒๑๗๖) ปีระกา เบญจศก ทรงพระกรุณาให้สถาปนา พระปรางค์วัดพระมหาธาตุอันทำลายลง เก่าเดิมในองค์สูง ๑๙ วายอดนภศูลสูง ๓ วาจึงดำรัสว่าทรงเก่าล่ำนัก ให้ก่อใหม่ไห้องค์สูงเส้น ๒ วายอดนภศูลคงไว้ เข้ากันเป็นเส้น ๕ วา (๕๐เมตร) ก่อแล้วเห็นเพรียวอยู่ ให้เอาไว้มะค่ามาแทรก ตามอิฐเอาปูนบวก ๙ เดือนสำเร็จให้กระทำ การฉลองเป็นอันมาก”หลังจากรัชกาลสมเด็จพระเจ้าปราสาททองแล้ว ก็ไม่ปรากฏเรื่องราวของวัดมหาธาตุอีกเลย และสมัยพระบรมโกศ เมื่อ พ.ศ.2275-2301   (ที่มาของภาพ - )
พ.ศ. 2309 สมเด็จพระสังฆราชสิ้นพระชนม์ ได้ตั้งศพไว้ที่วัดมหาธาตุ ยังไม่ทันปลงศพ ได้อัญเชิญ พระเทพมุรี วัดกุฏีดาว เป็สฃนสังฆราชอยู่ได้ 7 เดือน ก็สิ้นพระชนม์อีก ได้ตั้งศพคู่กัน ก่อนกรุงแตกไม่นานมีอีกา 2 ตัวตีกันแล้วบินถลาลงมาถูกยอดเจดีย์เสียบอกตาย ลือกันว่าเกิดรางร้าย ครั้นเมื่อกรุงศรีอยุธยาเสียแก่ข้าศึกครั้งหลังใน พ.ศ.๒๓๑๐ ในคราวนั้นวัดมหาธาตุถูกไฟไหม้ เสียหายมาก พระอุโบสถและวิหาร ตลอดจนกุฏิสงฆ์ถูกเผาผลาญยับเยิน คงเหลือแต่ซากผนังและตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา วัดมหาธาตุก็ได้กลายเป็นวัดร้าง จนกระทั่งพระยาไชยวิชิต (เผือก) ผู้รักษาการกรุงศรีอยุธยา ในรัชกาลที่๓ทำการซ่อมวัดหน้าพระเมรุที่ริมครองสระบัวขึ้นใหม่หมดทั้งวัด จึงได้เชิญพระพุทธรูปคันธารราฐประทับนั่งห้อยพระบาทไปประดิษฐานไว้ในวิหารน้อย ซึ่งอยู่ในวัดหน้าพระเมรุจนบัดนี้   (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
เศียรพระพุทธรูปที่อยู่ภายในรากไม้ เป็น unseen Thailand   (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
จะเข้าชมวัดมหาธาตุ ต้องผ่านจุดซื้อบัตรก่อน ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันออก ตัววัดจะล้อมรอบด้วยกำแพงแก้ว วัดมหาธาตุขังหวัดอยุธยา หรือจังหวัดราชบุรี จะมี pattern เหมือนกัน คือ ล้อมรอบด้วยกำแพงแก้ว เมื่อผ่านกำแพงแก้วทางทิศตะวันออกจะมีวิหารหลวง จากวิหารหลวงจะมีประตูเข้าไปสู่ระเบียงคด ที่รอบล้อมพระธาตุ โดยจะมีพระพุทธรูปตั้งเรียงรายที่ระเบียงคด  แล้วจะเข้าไปสู่ตัวพระธาตุ และพระธาตุจะมีปรางค์ประธานและปรางบริวาร ส่วนโบสถจะอยู่หลังพระธาตุทางทิศตะวันตก   (ที่มาของภาพ - )
เจดีย์ทรง 8 เหลี่ยมเป็นเจดีย์ที่รูปทรงไม่เหมือนใคร มีชั้นลดหลั้นกัน 4 ชั้น ชั้นที่ 1-3 ทำเป็นซุ้ม คาดว่าเดิมและซุ้มน่าจะประดับปูนปั้นเป็นรูปเจดีย์ เนื่องจากมีร่องรอยเหลืออยู่ 1 ซุ้ม ระหว่างซุ้่มประดับด้วยปูนปั้นรูปเทวดา ส่วนชั้นที่ 4 ทุกด้านมีพระปรางค์จำลองสลับกับพรหม ส่วนด้านบนสุดเป็นพระปรางค์ขนาดเล็กๆ เจดีย์องค์นี้อาจจะสื่อถึงสวรรค์ชั้นต่างๆก็เป็นไปได้ ปัจจุบันยังไม่ทราบประวัติที่มาของเจดีย์องค์นี้   (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
เจดีย์ด้านขวามือ คือเจดีย์รูป 8 เหลี่ยม เป็นเจดีย์องค์เดิมที่เคยกล่าวไว้ตอนต้น   (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
ส่วนของวิหารที่อยู่ด้านหน้าของพระธาตุ   (ที่มาของภาพ - )
ใช้เสาค้ำกำแพงของวิหารไว้ กันล้ม   (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
ระเบียงคต มีพระพุทธรูปเรียงรายอยู่รอบระเบียงคด   (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
วิหารราย   (ที่มาของภาพ - )
  (ที่มาของภาพ - )
วิหารราย   (ที่มาของภาพ - )
พระปรางค์บริวาร   (ที่มาของภาพ - )