DOH Change การบริหารการเปลี่ยนแปลงกรมอนามัย
Blue Print for Change ศูนย์อนามัยที่ 5

ทำแผน Change ที่ศูนย์อนามัยที่ 3 (7-9 เม.ย.59)

กลับหน้าเดิม 
  1. กระบวนการทำงานและเป้าหมายที่คาดหวัง
  2. ถนนชีวิต 5 กลุ่มวัยและอนามัยสิ่งแวดล้อม ภายใต้สิ่งแวดล้อมที่พีงประสงค์
  3. Cluster สนับสนุน
  4. การแบ่งกลุ่มตาม Cluster
    1. Cluster แม่และเด็ก
    2. Cluster วัยเรียน
    3. Cluster วัยรุ่น
    4. Cluster วัยทำงาน
    5. Cluste ผู้สูงอายุ
    6. Cluster อนามัยสิ่งแวดล้อม
    7. Cluster สนับสนุน
      1. HR
      2. Finance
      3. Information

  1. Scope กว้าง ควรกำหนด Theme หรือ Key word ของแต่ละกลุ่ม
    1. แม่และเด็ก สูงดี สมส่วน ฟันดี พัฒนาการตามวัย
    2. วัยเรียน แข็งแรง ฉลาด เป็นเด็กดี Product ได้แก่
      1. Standard School Setting 
      2. Model development for Development Personal Skill,Benefit package, จาก R&D และ KM
      3. Building Supportive Environment
    3. วัยรุ่น ทักษะชีวิต Product --> Protection (กฎหมาย/มาตรฐาน)
    4. วัยทำงาน  หุ่นดี สุขภาพดี (Fit Firm and look young High Productivity)
    5. ผู้สูงอายุ สูงวัยอย่างมีสุขภาวะ พึ่งคนเองได้
    6. สิ่งแวดล้อม
      1. ครัวเรือน -->Active Citizen  Health literacy ที่จะไปยกระดับ Health Determinant โดยเฉพาะด้าน Env
      2. Communuty -->Active Community ,
      3. เมือง--> อปท. เข้าใจ เข้าถึง พึ่งได
      4. ระดับจังหวัด กินดี อยู่ดี มีสุข
      5. ประเทศ -->ประเทศแข็งแรง เมืองไทยน่าอยู่ สู่ความยั่งยืน
  2. การมีคน Lead ในที่ประชุม
  3. มองรายละเอียดแต่ไม่เห็นภาพใหญ่
  4. ความสัมพันธ์ระหว่าง Cluster กับ Function และ Area
    1. Cluster เปรียบเหมือน ทีมนำ

ข้อเสนอแนะอธิบดี
  1. ประเด็นในการ Change
    1. เปลี่ยนวิธีคิด คิดได้ กับ คิดเป็น คิดเป็นต้องสามารถที่จะใช้ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดให้เกิด Output ที่ต้องการด้วย
    2. เปลี่ยนบทบาท  จาก ผู้ทำ เป็นผู้นำ การอภิบาลระบบคือพันธกิจของกรมฯ
    3. รัฐมีหน้าที่ ส่งเสริม  ป้องกัน ปกป้อง โดย Policy strategy & law ซึ่งก็คือ Product สายบน
    4. ในส่วนของ Product
      1. Product สายบนบน
        1. Policy & Strategy จะ governance by  M&E ,
        2. Law จะ governance by การบังคับใช้ให้ได้จริง
      2. Product สายล่างคือ Tool , Technology ,Model 
    5. การพัฒนาทั้ง Product สายบนหรือสายล่างนั้น Output ของการพัฒนาคือ Innovation ตัววัดมี 2 ตัว ได้แก่
      1. Innovation ว่าสามารถสร้างได้มากน้อยเพียงไร
      2. Potential ที่จะสร้าง Innovation ที่สามารถ bechmark ระดับชาติ มีมากน้อยเท่าไร
  2. การทำงานแบบ คร่อมสายงาน
    1. จะ rerole ต้อง Re process เมื่อมีการ reprocess ก็ต้อง re structure แต่ การ re structure นั้นไม่ตอบคำตอบ เพราะการ re structure ใช้เวลานาน  รัฐบาลจะจึงใช้ financial Mechanism โดยจัดสรรไปยัง Agenda & Area มากขึ้น และลดงบประมาณในส่วนของ Function โดยท้ายที่สุด Function อาจจะเหลือแค่หมวดเงินเดือน ส่วนงบดำเนินการและงบลงทุนจะไปอยู่ที่ Agenda & Area
    2. สภาพัฒน์จะบูรณาการข้ามกระทรวงด้วยยุทธศาสตร์กลุ่มวัย ถ้าของบกลุ่มวัยเป็นกลุ่มวัย จะถือเป็นงบ Agenda ซึ่งจะได้รับการสนับสนุน
    3. Cluster คือการบูรณการข่าม Function  และ cluster สวล นั้นสามารถที่จะคร่อม Cluster ได้ โดยตัวแทนที่จะส่งมาต้องเป็นตัวแทนของ Cluster
    4. Cluster ต้องมีตัวตน ต้องมีระบบการทำงาน และกลไกการขับเคลื่อนที่มีพลัง และมีอำนาจที่พอเพียงในการกำหนดประเด็นชี้นำ กำหนดระบบ และกลไกการทำงาน รวมถึงอำนาจบริหาร (อำนาจคน และ อำนาจเงิน) โดย Product บนเน้น Policy Strategy Law แล้วจะมีการ Screen & Select เมื่อได้แล้วต้อง Sales ซึ่งต้องพัฒนา competency ในเรื่องของ Advocay & Mediation หรือ Negotiation
  3. Define Definition
    1. System  กับ Mechanism ต่างกันอย่างไร
      1. System คือขั้นตอนการปฏิบัติงานที่มีการกำหนดอย่างชัดเจนว่าจะต้องทำอะไรบ้าง เพื่อให้ได้ผลออกมาตามที่ต้องการ ขั้นตอนการปฏิบัติงานจะต้องปร่ากฎให้ทราบโดยทั่วกันว่ามีแนวปฏิบัติอย่างไร  ระบบประกอบด้วย Purpose input Process Output
      2. Mechanism คือสิ่งต่างๆ ไม่ว่าจะ บุคคล กระบวนการ เงิน ที่จะผลักดันให้ระบบขับเคลื่อนไปได้วยตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้
    2. Product กับ Tool ต่างกันอย่างไร เช่่น  กฎหมายเป็น Tool  หรือ Product ซึ่งจะเป็นอะไร ต้องดูบริบทประกอบด้วย
      1. Product คือสิ่งที่สร้างขึ้นเพื่อใช้ในการสนองความต้องการของ Customer เช่น สำนักอนามัยการเจริญพันธุ์ (customer) ต้องการให้ศูนย์กฎหมายช่วยร่างกฎหมายเพื่อป้องกันและแก้ไขการท้องของวัยรุ่น   ศูนย์กฎหมายจึงร่างกฎหมาย เพื่อสนองความต้องการของลูกค้า กฎหมายที่่างเมื่อมองในบริบทนี้จึงเป็น Product
      2. Tool คือเครื่องมือที่จะช่วยให้บรรลุเป้าหมายได้เร็วขึ้น สะดวกขึ้น เช่นเมื่อมี พรบ.ป้องกันและแก้ไขการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น ก็นำกฎหมายดังกล่าวไปใช้เป็นเครื่องมือในการปกป้องวัยรุ่น ไม่ให้ตั้งครรภ์ ในบริบทนี้กฎหมายเป็น tool
  4. การเสนอความเห็นต่อ cluster และทีมสนับสนุน
    1. Cluster สิ่งแวดล้อมนั้น ทำทั้ง 5 Level นั้นอาจจะใหญ่เกินไป ถ้าทำทั้ง 5 Level ไม่ใหว ให้ดูว่าจะเลือกระดับไหน ประเทศ เมือง ชุมชน ครัวเรือน บุคคล ซึ่งต้องเลือกทำ setting ที่จะใกล้ขิดประชาชน จะทำได้ง่ายสุด เช่น Setting ตำบล
    2. Cluster กลุ่มวัย การส่งเสริมสุขภาพ คือ กระบวนการที่จะเพิ่มความสามารถให้บุคคลสามารถยกระดับสุขภาพและปัจจัยกำหนดสุขภาพ
      1. Key word ของด้านส่งเสริมสุขภาพ คือ การมอบอำนาจให้ประชาชนสามารถที่จะเฝ้าระวังปัญหาของตนเอง มีมาตรการทางสังคม และเกิดพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม
      2. Keyword ของ อนามัยสิ่งแวดล้อมนั้น ในส่วนของรัฐมีหน้าที่ ส่งเสริม สนับสนุน ปกป้อง  โดยในเรื่องอนามัยสิ่งแวดล้อม มีหน้าที่ต้องทำการปกป้องให้ประชาชนอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ โดยสร้างมาตรฐานให้เกิด Healthy setting
    3. Information & Surveillance ต้องแบ่งหน้าที่
      1. cluster เป็น entry Point ในการกำหนดความต้องการของข้อมูล และการเฝ้าระวัง
      2. ทีม IT มีหน้าที่ที่จะสนับสนุนให้ได้ข้อมูลนั้นมาเพื่อการวางแผน กำกับติดตาม หรือเพื่อการเฝ้าระวัง และกระจายข้อมูลให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียต่างๆสามารถนำข้อมูลไปใช้ได้อย่างสะดวก รวดเร็ว และทันเวลา
    4. KM ให้กำหนดว่า ใครมีหน้าที่อะไร
      1. Cluster เป็นผู้บ่งชี้ความรู้ ที่จำเป็น
      2. KM ทำเรื่อง K Sharing  
      3. ส่วน KA นั้น Cluster เป็นคนเก็บ โดยให้ IT ช่วย
    5. Finance
      1. แบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบ ในการสนับสนุนเรื่อง Finance ระหว่าง กองแผน กองคลัง และตรวจสอบภายใน
      2. กำหนด flow ในการทำงาน พร้อมผู้รับผิดชอบให้ชัดเจน รวมถึงการกำหนด SOP & WI ให้ชัดเจน โดยการควบคุมต้องไม่มากเกินไปจนทำให้การดำเนินการล่าช้า  หรือต้นทุนในการควบคุมมากกว่าประโยชน์ที่จะได้ หรือไม่น่อยไปจนทำให้เกิดการทำผิดระเบียบ หรือเกิดการทุจริต
      3. กำหนดกลไกที่เป็นรูปธรรมในการสนับสนุนให้ cluster สามารถบูรณาการได้อย่างมีพลัง โดยใช้กลไกการเงินเป็นเครื่องมือในการบูรณาการ เช่นให้ Cluster คือ Entry Point ของการทำแผนขาขึ้น หรือการทำแผนขาขึ้นของกอง/สำนัก/ศูนย์เขต ที่เกี่ยวกับ กลุ่มวัยและ สวล.ต้องผ่าน Cluster
      4. กำหนดปฏิทินการจัดทำงบประมาณ (ทั้งเงินงบประมาณและเงินนอกงบประมาณ ) และบริหารจัดการเพื่อให้แผนขาลงตรงกับแผนขาขึ้น
      5. กำหนดเครื่องชี้วัดที่วัดประสิทธิภาพและประสิทธิผล  เดิมวัดในส่วนของทันเวลา ควรมีตัวอื่นๆเพิ่มขึ้นมาด้วย โดยควบคุมกำกับ และให้เห็นภาพรวมของประสิทธิภาพและประสิทธิผลของการใช้เงิน ทั้งเงินงบประมาณและเงินนอกงบประมาณ
    6. HR ต้องสนับสนุน cluster ให้สามาารถบรรลุเป้าหมายได้ โดยทำให้ครอบคลุมทั้ง 5 มิติ ของ HR Scorecard ได้แก่
      1. HR Alignment เพื่อไปสู่วิสัยทัศน์ พันธกิจขององค์กร
        1. การ Cascade จากเป้าประสงค์องค์กรไปสู่ Personal Scorecard
        2. HRP (Human resource planning) & HRM
        3. Talent Management กพ.กำหนดว่า  การจะชึ้นอำนวยการสูง  หรือ ผู้เชี่ยวชาญต้องมีประสบการณ์หลากหลาย โดยมีเกณฑ์ให้ผ่าน 3 หน้างาน  การที่จะให้ผ่าน 3 หน้างาน ใข้วิธี
          1. Job rotation
          2. Job assignment
          3. Job Shadowing  เดินตามผู้บริหารระดับสูง เช่น อธิบดี ทูต และผู้ว่า อย่างละ 3 เดือน เพื่อเป็น in service training ที่ดี ซึ่งกรมยังไม่มี HIPP และ Talent management ต้องไปคิดว่าจะนำมาใช้หรือไม่
      2. HR Efficiency
        1. พัฒนา HR Automation โดยต้องให้ทีม IT สนับสนุน เพื่อให้ได้ข้อมูลไปใช้ในเรื่อง HRP & PMS
      3. HR Effectiveness เน้นเรื่อง
        1. HRD โดย HR ต้องสนับสนุน Cluster การที่ cluster หรือ ทีมสนับสนุน จะมีการ Re process นั้น Competency ใหม่คืออะไร และ HR จะช่วยพัฒนา competency เหล่านั้นให้แก่ Cluster และทีมสนับสนุนอย่างไร
        2. PMS (Performance Management system)
      4. HR Accountability เน้นในเรื่อง องค์กรคุณธรรม
      5. Quality Work Life เน้นในเรื่องความสมดุล เพื่อให้งานได้ผล คนมีสุข

เอกสารอ้างอิง

  1. Cluster สนับสนุน นพ.ชลทิศ อุไรฤกษ์กุล
  2. 6 คำถามเพื่อจะไปส่คำตอบที่จะเป็น Input ในการทำ Financial Plan (Fin Plan)
  3. 10 คำถามเพื่อจะไปส่คำตอบที่จะเป็น Input ในการทำ Knowledge Information Surveillance Plan (KIS plan)
  4. HR Strategy สำนักงาน ก.พ.

ภาพกิจกรรม

น.พ.ชลทิศ อุไรฤกษ์กุล Web Site เพื่อการแบ่งปันข้อมูลข่าวสารและการเรียนรู้
Dr.Chonlatit Urairoekkun M.D.,M.P.H.,M.B.A. - Director of Health Promtion Center Region 5 - Ratchaburi