Untitled Document
Topic : การใช้ประโยชน์อาคารสโมสรเสือป่าในทางสาธารณสุข
  • ปี พ.ศ.2491-2503 มีการระบาดของคุดทะราด กองควบคุมกามโรคและคุดทะราด กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ได้ขออนุญาตต่อคณะกรรมการลูกเสือจังหวัดราชบุรี เพื่อขอใช้อาคารสโมสรเสือป่า เื่พื่อเป็นสถานที่ควบคุมคุดทะราด โดยในช่วงแรกได้รับความช่วยเหลือทางวิชาการจากแพทย์ชาวต่างประเทศด้วย ประมาณปี 2500 เป็นต้นไป อาคารสโมสรเสือป่า จึงใช้เป็นสถานที่ในการให้การรักษาคุดทะราด ซึ่งประมาณปี 2510 สถานการณ์ของคุดทะราดในจังหวัดราชบุรี ถูกกวาดล้างจนหมดไป อาคารสโมสรเสือป่า จึงใช้เป็นสถานที่ให้ให้การรักษากามโรค
  • ปี พ.ศ.2522 อาคารของศูนย์กามโรคเขต 7 ก่อสร้างแล้วเสร็จ การรักษากามโรคจึงย้ายจากอาคารสโมสรเสือป่า ไปยังอาคารที่สร้างใหม่ ทางศูนย์อนามัยแม่และเด็กเขต 7 จึงใช้ประโยชน์ของพื้นที่อาคารสโมสรเสือป่าแทนศูนย์กามโรคเขต 7
  • วันที่ 9 พฤศจิกายน 2542 กรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียน อาคารสโมสรเสือป่า ราชบุรี พื้นที่ 1 งาน 92 ตารางวา เป็นโบราณสถาน จึงงดใช้พื้นที่สำหรับการบริการ
  • ปีงบประมาณ 2554 ได้ของบพัฒนาจังหวัดราชบุรี จำนวน 1.5 ล้านบาท เพื่อพัฒนาอาคารสโมสรเสือป่า ให้เป็นพิพิธภัณธ์เสือป่า ราชบุรี โดยแบ่งงบประมาณ ออกเป็น 2 ส่วนคือ
    • ออกแบบพิพิธภัณฑ์ งบประมาณ 800,00 บาท โดยชั้นล่าง จะเกี่ยวกับความเป็นมาของเสือป่า ส่วนชั้นบนของอาคารสโมสรเสือป่า จะเป็นประวัติเกี่ยวกับการสาธารณสุขของจังหวัดราชบุรี ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน โดยบริษัท Red spot เป็นบริษัทที่ได้รับเลือกให้ออกแบบ
    • จัดซื้อครุภัณฑ์เพื่อใช้ในพิพิธภัณฑ์ จำนวน 700,000 บาท
  • ปี พ.ศ.2555 ได้ตั้งมูลนิธิพิพิธภัณฑ์เสือป่า ราชบุรี โดยมี น.พ.วัลลภ ไทยเหนือ เป็นประธานมูลนิธิ  ผู้อำนวยการศูนย์อนามัยที่ 4 เป็นเลขานุการมูลนิธิ วัตถุประสงค์ เพื่อจะบูรณะอาคารสโมสรเสือป่า และปรับปรุงเป็นพิพิธภัณฑ์ เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ในเรื่องเสือป่า และพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และการสาธาณสุขของจังหวัดราชบุรี ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน
  • ปี 2556 การบูรณะอาคารสโมสรเสือป่าแล้วเสร็จ

การใช้ประโยชน์ในทางการแพทย์ในอาคารสโมสรเสือป่า
ภาพที่ 1. อาคารสโมสรเสื่อป่า ถ่ายเมื่อปี 2509 ขณะนั้นใช้เป็นอาคารควบคุมโรคคุดทะราด (Yaw หรือภาษาชาวบ้านเรียกว่าไทกอ) ซึ่งได้ถูกกวดล้างหมดจากจังหวัดราชบุรีในปี 2510 หลังจากนั้น อาคารสโมสาเสือป่า จึงถูกใช้เพื่อการดูแลผู้ป่วยกามโรคแทน (สังเกตจากภาพ อาคารเสือป่าก่อนที่จะก่อสร้างอาคารผู้ป่วยของศูนย์อนามัยแม่และเด็กเขต 7 ที่ด้านหน้าอาคารสโมสรเสือป่า ยังมีมุขที่ด้านหน้าอาคาร และกระเบื้องเป็นกระเบื้องว่าว บันไดมี 4 ขั้นก่อนที่จะก้าวขึ้นตัวอาคาร ) ก่อนปี 2517 ยังไม่ได้ก่อตั้งกรมควบคุมโรคติดต่อ งานควบคุมโรคติดต่อจึงขึ้นตรงต่อกรมอนามัย และก่อนปี 2517 ยังไม่มีสาธารณสุขจังหวัด โดยอนามัยจังหวัดขึ้นตรงต่อกรมอนามัย

ภาพที่ 2. ภาพถ่ายประมาณปี 2510 เกี่ยวกับรับประกาศนียบัตรการอบรมเกี่ยวกับการตรวจ Lab ที่เกี่ยวกับกามโรคและคุดทะราด สังเกตจากภาพ นายวิทย์ วงศ์ไทย ผู้อำนวยการศูนย์กามโรคเขต 7 ซึ่งเป็นผู้หนึ่งที่ได้ใช้อาคารสโมสรเสือป่าแห่งนี้เพื่อเป็นสถานที่รักษาผู้ป่วยกามโรค

ภาพที่ 3  ภาพที่ทำการอนามัยจังหวัดและหน่วยควบคุมกามโรคจังหวัดราชบุรี โดยกรมอนามัยได้งบประมาณ 450,000 บาทในปี 2509 ขณะนี้อาคารหลังนี้อยู่ที่โรงเรียนราชบริกานุเคราะห์ ในส่วนที่ติดกับศูนย์วิศวกรรมทางการแพทย์ที่ 1  เนื่องจากในปี 2509 จังหวัดราชบุรี (นายจันทร์ สมบูรณ์กุล เป็นผู้ว่าราชการในขณะนั้น) ได้ทำการตกลงกับสำนักผังเมือง กระทรวงมหาดไทย จัดที่ดินของศูนย์ราชการจำนวน 10 ไร่เพื่อให้กรมอนามัยใช้ประโยชน์ ทางกระทรวงศึกษาธิการมีพื้นที่ติดต่อกับที่ดินกล่าว เพื่อย้ายโรงเรียนราชบริกานุเคราะห์มาสร้างใหม่ที่นี่ จึงแลกที่ดินบริเวณอาคารเสือป่า จำนวน 11 ไร่ พร้อมอาคารสโมสรเสือป่า ที่เป็นของกระทรวงศึกษาธิการให้กับกรมอนามัย เพื่อแลกกับ อาคารที่ทำการอนามัยจังหวัดและหน่วยควบคุมกามโรคและที่ดินจำนวน 10 ไร่ ของกรมอนามัย หน่วยงานของกระทรวงสาธารสุขจึงมีที่ตั้งในบริเวณอาคารสโมสรเสือป่า จนถึงปัจจุบัน


ภาพที่ 4 ภายหลังจากกระทรวงสาธารณสุขโดยกรมอนามัยได้แลกที่ดินกับกระทรวงศึกษาธิการแล้ว ก็ได้มาก่อสร้างที่ทำการต่างๆในบริเวณถนนศรีสุริยวงศ์แทนในปี 2510 ได้ก่อสร้างที่ทำการศูนย์อนามัยแม่และเด็กเขต 7 โรงพยาบาลแม่และเด็ก วิทยาลัยพยาบาลและผดุลครรภ์ รวมถึงอาคารเฉลิมราช ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุยเดช ได้พระราชทานแบบและพระราชทรัพย์่ส่วนพระองค์ให้สร้างเพื่อเป็นโรงอาหารให้แก่ผู้ป่วย โดยได้ทำการเปิดทำการเมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2512

ภาพที่ 5 และ 6 รถพระที่นั่ง และพยาบาลให้การต้อนรับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระบรมราชินีนารถ ในวันเสด็จพระราชดำเนินเปิดศูนย์อนามัยแม่และเด็กเขต 7 เมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2512

ภาพที่ 7 อาคารเฉลิมราช เป็นอาคารที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทานแบบก่อสร้างและพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์เพื่อสร้างให้เป็นโีีรงอาหารใหักับผู้ป่วย สร้่างแล้วเสร็จปี 2511


ภาพที่ 8 ภาพถ่ายทางอากาศบริเวณถนนศรีสุริยวงศ์ในปี 2519 ซึ่งยังไม่เจริญ รถราก็โล่งไม่ติดเหมือนปัจจุบัน

 

ภาพที่ 9 อาคารสโมสรเสือป่า (ถ่ายเมื่อปี 2521) ขณะนั้นยังใช้เป็นสถานที่ในการดูแลผู้ป่วยกามโรค และตั้งแต่ปี 2517 ได้ก่อตั้งกรมควบคุมโรค ศูนย์กามโรคเขต 7 จึงขึ้นกับกรมควบคุมโรคติดต่อ และในปี 2517 ได้มีการปฏิรูประบบสาธารณสุขในส่วนภมิภาค โดยโอนสถานบริการทั้งหมด (โรงพยาบาลและสถานีอนามัย) ไปขึ้นกับสำนักปลัดกระทรวงสาธารณสุข (สป) เปลี่ยนชื่อจากอนามัยจังหวัดเป็นสาธารณสุขจังหวัด และขึ้นตรงต่อ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข

ภาพที่ 10   อาคารของศูนย์กามโรคเขต 7 สร้างแล้วเสร็จในปี 2522 จึงย้ายที่ทำการจากอาคารสโมสรเสือป่า ไปที่อาคารแห่งใหม่ โดยที่ตั้งของศูนย์กามโรคเขต 7 อยู่ระหว่าง สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดและอาคารอำนวยการของศูนย์อนามัยที่ 4  หลังจากที่งานควบคุมโรคติดต่อได้ย้ายไปอาคารใหม่ ศูนย์อนามัยแม่และเด็กได้เข้าไปใช้ประโยชน์จากอาคารดังกล่าวแทน
ภาพที่ 11. กรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียน อาคารสโมสรเสือป่า ราชบุรี พื้นที่ 1 งาน 92 ตารางวา เป็นโบราณสถาน ในวันที่ 9 พฤศจิกายน 2542 จึงงดใช้พื้นที่สำหรับการบริการ
ภาพที่ 12. อาคารสโมสรเสือป่าถ่ายเมื่อปี 2555 ก่อนที่จะทำการบูรณะ เนื่องจากสภาพของตึกทรุดโทรม โดยเฉพาะชั้น 2 ที่คานด้านบนทรุดลงมา จนต้องนำเสามาค้ำไว้ เพื่อป้องกันหลังคาจะถล่มลงมา จึงได้ให้กรมศิลปากรออกแบบการบูรณะ เพื่อที่จะรักษาสถาปัตยกรรมให้ใกล้เคียงกับของเดิมมากที่สุด โดยได้ทำการประกวดราคาเพื่อบูรณะอาคารสโมสรเสือป่าในวงเงิน 4.8 ล้านบาท โดยใช้เงินบำรุงของศูนย์อนามัย และมอบพื้นที่ให้บริษัทบายนัทเพื่อดำเนินการบูรณะในวันที่ 4 มีนาคม 2556 (สังเกต กระเบื้องที่ใช้เป็นกระเบื้องลอน และสีของอาคารเป็นสีเทา และบันไดก่อนที่จะก้าวขึ้นตัวอาคารเหลือเพียง 1 ขั้น จากเดิมที่มี 4 ขั้น เนื่องจากถมดินและเทปูนทับ ทำให้ด้านล่างของอาคารเป็นโพรงที่เป็นพื้นที่ว่าง ขังน้ำที่อยู่ด้า้นล่างของอาคาร ทำให้ตัวอาคารชื้นอยู่ตลอดเวลา ซึ่งต่อไปต้องหาวิธีการในการระบายน้ำจากใต้อาคาร เพื่อไม่ให้อาคารชื้น)
ภาพที่ 13 อาคารเสือป่าภายหลังการบูรณะ โดยบริษัทบายนัท ได้ส่งมอบงานให้ศูนย์อนามัยที่ 4 เมื่อวันที่ 6 กันยายน 2556 โดยปรับความแข็งแรงให้กับโครงสร้างเดิม เปลี่ยนกระเบื้องให้กลับมาเป็นกระเบื้องว่าวตามเดิม (ภาพที่ 1 ถ่ายเมื่อปี 2509 เป็นกระเบื้องว่าว ภาพที่ 3 เมื่อปี 2521 เป็นถูกเปลี่ยนเป็นกระเบื้องลอน) และใช้สีกระเบื้องเป็นสีแดง ส่วนสีของอาคารใช้สีเหลืองแทน เนื่องจากอาคารสมัยนั้น จะใช้กระเบื้องสีแดง ตัวอาคารสีเหลือง และประตูสีเขียว โดยสีของตัวอาคารจะไม่ใช้สีทา โดยผสมสีเข้าไปกับปูนที่ฉาบแทน (ดูสีจะไม่เรียบเหมือนสีที่ทา เพื่อรักษาให้ดูเก่า) โดยจะอนุรักษ์อาคารหลังนี้เพื่อใช้เป็นพิพิธภัณฑ์ ชั้นล่างสำหรับพระราชกรณียกิจของเสือป่า และลูกเสือ ชั้นบนเป็นกิจการของสาธารณสุขของราชบุรี จากอดีตจนถึงปัจจุบัน ซึ่งกำลังหางบประมาณสนับสนุน โดยจะดำเนินการในส่วนพระราชกรณียกิจของเสือป่าและลูกเสือก่อน ในช่วงที่รองบประมาณเฉพาะชั้นบนอาจจะนำไปใช้ประโยชน์ด้านบริการเกี่ยวกับแพทย์แผนไทย ไปพลางก่อน เนื่องจากตัวอาคารเข้ากับบรรยากาศของความเป็นไทย และอาคารนี้ในอดีตก็ใช้เพื่อการให้บริการในด้านสาธารณสุข

แหล่งข้อมูล
  1. คำสัมภาษณ์นายวิทย์ บุญไทย อดีต ผู้อำนวยการศูนย์กามโรคเขต 7 ผู้ที่ปฏิบัติงานควบคุมคุดทะราดในอาคารสโมสรเสือป่า ตั้งแต่ปี 2507
  2. บันทึก ศาลากลางจังหวัด วันที่ 20 มีนาคม 2510 เรื่องการแลกเปลี่ยนที่ดินและอาคารสโมสรเสือป่าราชบุรี กับที่ทำการอนามัยจังหวัดและหน่วยควบคุมกามโรคจังหวัดราชบุรี (ได้คัดลอกจากต้นฉบับจริงแล้วทำการพิมพ์ใหม่เพื่อให้อ่านง่าย โดยทำการ Scan ลายเซนของผู้ที่ลงนามในขณะนั้น)
  3. หนังสือทางราชการระหว่าง สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กับ กองกามโรค เรื่องการก่อสร้างอาคาร ศูนย์กามโรคเขต 7

รูปถ่ายการก่อสร้างศูนย์กามโรคที่ 7
มูลนิธิพิพิธภัณฑ์ สโมสรเสือป่า ราชบุรี
สถานที่ตั้งมูลนิธิ ศูนย์อนามัยที่ 4 ต.หน้าเมือง อ.เมือง จ.ราชบุรี 70000